Prof. Norma Enns er söngkona og söngkennari frá Kanada sem heimsækir Ísland í næstu viku.   Norma er fráfarandi formaður Evta, Evrópusambands söngkennara og hefur starfað við Tónlistarháskólann í Hannover um árabil.

Smugumenning fékk Normu í smá spjall um söngkennslu  en hún kemur til Íslands sem Erasmus styrkegi á vegum Listaháskólans og FÍS, Félags íslenskra söngkennara og dvelur húní Reykjavík í eina viku við kennslu á námskeiðum.

Norma  segist aðallega leggja áherslu á þrennt í kennslu sinni:   Að raddþjálfa, leiðbeina í átt að réttri líkamsbeitingu og að þróa listrænan persónuleika nemandans.

Allt þetta þrennt tengist kennslunni á hvaða stigi sem söngvarinn kann að vera á.  Allir þessir þrír þættir tengjast og samtvinnast svo atgerfi söngvarans og kennarans.

Ef ég skýri þetta í nokkrum setningum hvert fyrir sig.

Raddtæknilega þróun er ekki hægt að skipuleggja.  Mér finnst alltaf þróun raddarinnar vera eins og gelgjuskeiðið – raddir vaxa ójafnt.  Því hlusta ég eftir því óreglulega – því sem kemur á óvart.  Þ.e.a.s. því sem einfaldlega ,,gerist”.  Oft er það þannig að tónarnir sem fara úrskeiðis sem segja mér, kennaranum, hvar næsta gullmola er að finna.   Tækni er í sjálfur sér einstaklingsbundin og því þurfa nemarnir að fá nægilegar leiðbeinignar í hvað átt skulu unni en það þarf einnig að hvetja til þess að þeir kanni hlutina sjálfir og að þeir komi þess vegna með athugasemd á borð við: Ég reyndi að taka tóninn ofan frá í stað þess að leita niður.  Segðu mér hvort það er rétt!

Varðandi líkamsbeitinguna bendi ég á að  að í dag vitum við hvaða virkni líffærin hafa sem teljast til radd-hljóðfærisins, jafnvel þó rannsakendur á því sviði séu í ef til vill ekki alveg búnir  uppgötva allt varðandi  leyndardómana.   Ákveðin ímyndun eða myndgerfing er mikilvæg til að skýra hvað í raun gerist og hvers vegna það gerist…eða ekki!

Þróun listræna hlutans segir Norma að  feli svo í sér tónlistarlegt uppeldi, líkambsurð og útgeislun, stíl og viðhorf til söngsins.

Með þetta í huga er rétt að taka fram að söngur er ekki fræðilegt fag heldur líkamlegt,  andlegt og tónlistarlegt.   Þegar nemandinn kemur í söngtíma langar hann að syngja, til að svala eða vekja í sér þrá og það ætti að vera fyrsta skilyrði kennslunnar.  Viti nemandinn ekki hvers vegna hann syngur nóturnar í söngæfingu, missir hann áhugann.  Að syngja lag er eins vélin í bílnum ef svo má að orði komast.  Á hinn bóginn eru það svo úrlausnir erfiðleikanna  sem fylgja því að syngja lag sem færa okkursvo  upp á næsta stig í tækninni.

Þess vegna trúi ég staðfast á að túlkunarvinna þurfi að vera möguleg á öllum stigum þróunarinnar.  Listræn áskorun sem felst í vögguvísu eða þjóðlagi án undirleiks skyldi vera , fyrir hvern og einn, óháð aldri, getu, menningu eða markmiðum hans með söngnum.  Þannig er getum við fundið hentugt verkefni fyrir öll stig sem fók kann að vera í þróun sinni á söngstíl  enda er það mikilvægt atriði í hvatningu ungs söngvara.

Norma hóf nám sitt á strengjahljóðfæri og færði sig yfir í sönglistina eftir að hafa náð góðum tökum á því hljóðfæri.  Skyldi sá bakgrunnur hafa haft áhrif á aðferðir hennar við kennslu.

Það er rétt.  Bakgrunnur menntunar minnar er hjólðfæranám,  bæði sem píanóleikari og á fiðlu, en á fiðlu lék ég raunar sem atvinnumaður í þrjú ár áður en ég ákvað að sækjast eftir því að uppgötva leyndardóma söngraddarinnar. Ég tel að kröfurnar sem ég geri til tónlistarlegrar þekkingar hafi oft verið nærri því að ganga algjörlega fram að nemendunum.  Þar á ég við hluti eins og að ; sýna nákvæmni í hreinum söng og nótnalestri,  kammermúsíkalska  hugsun og einnig sú hugsun að hafa alltaf vitneskju um hvaða hljóðfæri leika í hljómsveitinni .  Að síðustu að  gera þá kröfu að sú hreyfing sem  hljómsveitarstjórar nota er áhrifarík leið til að halda takti.  En svo á þetta  á  bara við um nemendur,  því sama má segja um meðleikarana…þegar ég fer að kenna þeim hvernig á að gera hlutina.

Blaðamaður  veltir einnig fyrir sér samstarfi kennara varðandi  nemendur og hver viðhorf Normu til þess.  Er samstarf æskilegt milli söngkennara?

Ég hef aldrei alveg skilið hvers vegna söngkennarar halda stundum að þeir séu þeir einu í veröldinni sem vita hvað sé hollt fyrir nemendur sína.  Er það ekki bara ákveðið óöryggi, hugsanlega  klætt í smá hroka og virðingarleysi fyrir samkennurum?

Þó ég beri titilinn prófessor setur það EKKI mína þekkingu eða kunnátti í æðra sæti.  Kynslóðaskipi í kennaraliði  í skólanum sem ég hef unnið í hafa haft í för með sér meðvitað  leit að því hverjir styrkleikar okkar og veikleikar eru og þannig höfum við lært að hlusta meira hvort á annað.  Það hefur svo sannarlega skilað sér fyrir nemendurna.

Af máli Normu má ljóst vera að hjá henni eru nemendurnir í fyrsta sæti.  Hvað með vandamálin í óperuheiminum í dag  sem vissulega hafa verið mikil beggja vegna Atlantsála.  Er vænlegt að velja sér söng sem ævistarf í dag, með óteljandi ljón á veginum?

Hugsanlega má stimpla mig sem vonlausa bjartsýnismannesku en mér finnst eins og þessi vandamál séu nú ekki ný á nálinni. Ég hef ekki trú á að sagan sýni að hlutirnir hafi verið mikið betri fyrir fyrri kynslóðir.  Margt var sannarlega öðruvísi en ekki endilega betra.    Það er okkur eðlislægt að sjá vandamál dagsins í dag og líta í baksýnisspegilinn og finnast allt hafa verið betra áður fyrr.

En frumsýningum hefur áður verið aflýst, slæmar uppfærslur hafa farið á svið, tónskáld hafa lent í að fá ekki borgun fyrir verk sín, byggingar orðið fyrir töfum og ekki náð að opna á réttum tíma o.s.frv.  Áhorfendur hafa líka stundum látið sig vanta og stuðningur til lista hefuroft  áður beðið hnekki. Í sögulegu samhengi tengdust listirnar aldrei beint miklu ríkidæmi nema þá í þeim tilfellum þar sem einstakir “elítu”listamenn áttu í hlut.  Og það á enn við í dag.

Að því sögðu gæti ég talið upp fjölda hluta sem ástæða er til að kvarta yfir í dag, en listinn er nokkurnveginn sá sami og ég taldi upp áður.   Listirnar eru hinsvegar svo nauðsynlegar mannskepnunni að þær munu alltaf lifa hin slæmu skilyrði af.

Alheimsvæðingin hefur raunar fært okkur ýmsar nýjungar og breytt viðhorf til starfsins.
Fjölda söngvara er hægt að fá  til starfa á tiltölulega skömmum tíma sem hafa  að bera mikla kunnáttu, tónlistin er ríkulegri og tækifæri eru nú til dags  til staðar fyrir þá ungu söngvara  sem standa sig best í samkeppninni .  Hugsanlega er best að segja ekki mikið meira áður en umræðan um þetta verður allt of löng.

Norma segist afar þakklát fyrir að fá tækifæri til að heimsækja Ísland og hún hefur miklar væntingar til heimsóknarinnar.

Ég er afar þakklát að við gátum fjármagnað ferðina  hingað gegnum Erasmus university exchange programme á vegum Evrópusamandsins.  Sem forseti Evrópusambands söngkennara hef ég ferðast um alla Evrópu síðustu sjö ár.  Það hafa verið gríðarleg forréttindi að hitta allt þetta yndislega fólk og alla þessa góðu söngkennara. Stundum er það samt þannig að mér hefur brugðið þegar ég hef upplifað  skort á þekkingu varðandi líkamsbeitingu í söng eða vanþekkingu á söngstíl, að ekki sé talað um hve oft ber á tortryggni og öfundsýki milli samstarfsfólks í greininni.

Ég geri ráð fyrir að Ísland sé statt mjög miðsvæðis í söngfræðunum.  Mér leikur mikil forvitni á að vita hvernig hrunið hefur haft áhrif á líf fólks í greininni.  Eftir að Félag íslenskra söngkennara var stofnað komst ég að því að kennarar héðan eru opnir og sæknir í áhrif erlendis frá.   Hér merki ég áhuga  fyrir því að fjárfesta í leitinni af þessum áhrifum.

Það var íslenskur karlakór, með sínum áhrifaríka söng sem vakti fyrst áhuga hjá mér fyrir því að heimsækja landið.  Ég á von á áhugasömum nemendum og ég mun leggja  mig fram við að gefa þeim eitthvað til baka í upplýsingum, hjálpa þeim með sönginn og hvetja þau til að þróa listræna hugsun sína – í stuttu máli:  hjálpa þeim að taka næstu skref.

Ég á von á heilbrigðri menningu í landi sem er náttúruperla sem náttúrubarn eins og ég sjálf hefur svo mikinn áhuga á.   Svo óska ég þess innilega  að Guð kveiki á Norðurljósunum fyrir mig,  helst þegar ég ligg í Bláa lóninu eða þegar ég er stödd einhverstaðar í óbyggðum.

Á morgun mánudag frá klukkan tólf á hádegi til miðnættis verður hægt að fylgjast með lokaatriðinu í óperunni Brúðkaupi Fígarós á sviði Þjóðleikhússins en um er að ræða hluta af Listahátíð í Reykjavík. Um er að ræða myndbandsupptöku af óperugjörningi Ragnars Kjartanssonar, Bliss.

Prof. Norma Enns er söngkona og söngkennari frá Kanada sem heimsækir Ísland í næstu viku.   Norma er fráfarandi formaður Evta, Evrópusambands söngkennara og hefur starfað við Tónlistarháskólann í Hannover um árabil.   Smugumenning fékk Normu í smá spjall um söngkennslu  en hún kemur til Íslands sem Erasmus styrkegi á vegum Listaháskólans og FÍS, Félags íslenskra [...]

Prof. Norma Enns er söngkona og söngkennari frá Kanada sem heimsækir Ísland í næstu viku.   Norma er fráfarandi formaður Evta, Evrópusambands söngkennara og hefur starfað við Tónlistarháskólann í Hannover um árabil.   Smugumenning fékk Normu í smá spjall um söngkennslu  en hún kemur til Íslands sem Erasmus styrkegi á vegum Listaháskólans og FÍS, Félags íslenskra [...]

Prof. Norma Enns er söngkona og söngkennari frá Kanada sem heimsækir Ísland í næstu viku.   Norma er fráfarandi formaður Evta, Evrópusambands söngkennara og hefur starfað við Tónlistarháskólann í Hannover um árabil.   Smugumenning fékk Normu í smá spjall um söngkennslu  en hún kemur til Íslands sem Erasmus styrkegi á vegum Listaháskólans og FÍS, Félags íslenskra [...]

Prof. Norma Enns er söngkona og söngkennari frá Kanada sem heimsækir Ísland í næstu viku.   Norma er fráfarandi formaður Evta, Evrópusambands söngkennara og hefur starfað við Tónlistarháskólann í Hannover um árabil.   Smugumenning fékk Normu í smá spjall um söngkennslu  en hún kemur til Íslands sem Erasmus styrkegi á vegum Listaháskólans og FÍS, Félags íslenskra [...]

Prof. Norma Enns er söngkona og söngkennari frá Kanada sem heimsækir Ísland í næstu viku.   Norma er fráfarandi formaður Evta, Evrópusambands söngkennara og hefur starfað við Tónlistarháskólann í Hannover um árabil.   Smugumenning fékk Normu í smá spjall um söngkennslu  en hún kemur til Íslands sem Erasmus styrkegi á vegum Listaháskólans og FÍS, Félags íslenskra [...]

„Okkar stefna er að gera óperuna aðgengilega, það sem við eigum við er að áhorfendur þurfi ekki að vera óperuáhugamenn til að kunna að meta sýningarnar okkar,” segir Dagrún Ísabella Leifsdóttir, hjá Alþýðuóperunni.

Alþýðuóperan er nýtt sjálfstætt íslenskt óperufélag, sérstaða þess felst fyrst og fremst í því að Alþýðuóperan leggur áherslu á litla umgjörð sýninga og aðgengileika almennings að óperuefni.

Prof. Norma Enns er söngkona og söngkennari frá Kanada sem heimsækir Ísland í næstu viku.   Norma er fráfarandi formaður Evta, Evrópusambands söngkennara og hefur starfað við Tónlistarháskólann í Hannover um árabil.   Smugumenning fékk Normu í smá spjall um söngkennslu  en hún kemur til Íslands sem Erasmus styrkegi á vegum Listaháskólans og FÍS, Félags íslenskra [...]

Prof. Norma Enns er söngkona og söngkennari frá Kanada sem heimsækir Ísland í næstu viku.   Norma er fráfarandi formaður Evta, Evrópusambands söngkennara og hefur starfað við Tónlistarháskólann í Hannover um árabil.   Smugumenning fékk Normu í smá spjall um söngkennslu  en hún kemur til Íslands sem Erasmus styrkegi á vegum Listaháskólans og FÍS, Félags íslenskra [...]